الاستومر

الاستومر  Elastomer از ترکیب دو واژه الاستیک و پلیمر ( به معنای “پلیمر الاستیک” ) ساخته شده است.
دسته خاصی از پلیمر که هنگام وارد شدن نیرو، از خود مقدار قابل توجهی تغییر شکل نشان می دهند.
به محض حذف شدن و از بین رفتن نیروی کششی، تغییر شکل  بازیابی شده و مواد به سرعت به حالت اولیه خود باز می گردند.
برای نمونه کش لاستیکی که این عمل تغییر شکل و بازیابی مکررا با نتیجه یکسان اتفاق می افتد.
کاربرد الاستومر ها در صنایع مختلف بسیار وسیع می باشد.
اما عمدتا برای آببندی بین سطوح غیر الاستومری، عایق ها، لاستیک وسایل نقلیه و… مورد استفاده قرار می گیرد.
Vacum 3

خواص کشسانی ( الاستیک ) الاستومرها

خصوصیات الاستیک اغلب مواد نتیجه تغییر طول پیوند های اتمی، بر اثر تنش وارد شده به آنها می باشند.
زمانیکه نیروی وارد شده برداشته شود، نیرو های بین اتمی موجود، سبب بازگشت تمام اتم ها به جای اولیه خود می شوند.
در نتیجه تغییر شکل الاستیک بازیابی می شود.
ناگفته نماند که زمانیکه این کشش ها رخ میدهند، الاستومر ها رفتار های پیچیده تری از خود نشان داده و مقداری تغییر شکل ویسکوز در آنها رخ می دهد.
هنگامیکه نیرو برداشته می شود، مواد به حالت اول بر می گردد اما تغییر ویسکوز آنها بازیابی نمی شود.
در نتیجه مقداری تغییر شکل دائم ایجاد می شود.
البته با اتصال پیچیده ی بین مولکولی که از طریق پیوند کوالانسی قوی به یکدیگر متصل شده اند، به واسطه فرایندی که با نام اتصال عرضی ( Cross-Linking ) شناخته می شود، می توان تغییر شکل ویسکوز را محدود کرد.
انعطاف و یا سفتی محصول را می توان با کنترل تعداد اتصالات عرضی تعیین کرد.
هر چه تعداد اتصالات کم باشد الاستومر نرم تر مانند کش های لاستیکی ( کش پول ) و هرچه تعداد اتصالات عرضی بیشتر باشد محصول سفت تری خواهیم داشت همانند توپ های بولینگ.
از آنجا که پیوندهای عرضی فقط در دماهای بسیار بالا از بین می‌روند، می‌توان الاستومرها را برای پوشش طیف گسترده‌ای از کاربردها و خواص، بهینه‌سازی و خصوصی‌سازی کرد.
Elastomer
شکل A ( که نمونه ای از الاستومر ترموپلاستیک می باشد) که تحت تنش قرار گرفته
شکل B (نمونه ای از الاستومر ترموست) که تحت تنش قرار گرفته و دارای Cross Link (اتصال عرضی) می باشد

نمونه ها و انواع آن

NR: لاستیک طبیعی، لاستیک هندی و یا کائوچو نیز نامیده میشود.
NBR: لاستیک نیتریل که به نام‌های NBR ، Buna-N، و لاستیک اکریلونیتریل بوتادین نیز شناخته می‌شود.
NBR یک لاستیک مصنوعی می باشد، که ساخته شده از اکریلونیتریل و بوتادین است.
HNBR: نوعی لاستیک NBR است که آنرا با هیدروژن اشباع می کنند و پیوند دوگانه آنرا از بین می برند تا در برابر ازون مقاوم شود.
SBR: لاستیک مصنوعی (Synthetic Rubber‎) گونه‌ای الاستومر مصنوعی است. این پلیمرها بیشتر از نفت خام مشتق می‌شوند.
EPDM: یک لاستیک مصنوعی است که از مقاومت بالایی برخوردار است و این کلمه مخفف اتیلن پروپیلن داین مونومر است.
سیلیکون: به هر گونه سیال، رزین یا الاستومر که پایه ی سیلوکسان (siloxane) پلیمری داشته باشد، سیلیکون یا پلی سیلوکسان گفته می شود.
• فلوئرسیلیکون: دربردارنده بسیاری از ویژگی‌های سیلیکون به‌اضافه مقاومت در روغن‌های نفتی و سوخت‌های هیدروکربنی است.
وایتون: یک لاستیک مصنوعی و الاستومر فلوئور پلیمر است که معمولا در اورینگ و دیگر محصولات قالب گیری و یا اکسترود شده استفاده می شود.
• CR: یکی از برترین رابرهای سنتزی است. خواص مکانیکی و پایداری جوی فوق العاده ای نسبت به سایر رابرها دارد.
مقاومت بینظیر در برابر خستگی مکانیکی، پایداری در برابر اشعه ازون، حرارت و روغن ها، مقاومت در برابر شعله، چسبندگی و فرایندپذیری مناسب سبب توسعه گریدهای مختلف CR برای کاربری های مختلف شده است.
• بیوتیل: لاستیکی مصنوعی، پلیمری ناهمگن از ایزوبوتیلن و ایزوپرن است.
• ACM: یک نوع لاستیک است که دارای مقاومت فوق العاده ای به روغن و اکسیداسیون داغ است.

کاربرد الاستومر در صنعت

الاستومر برای تولید عایق های بروتی – حرارتی و عایق های صوتی کاربرد فراوانی دارد. هم اکنون شرکت های بسیار بزرگی در ایران و سایر کشورها این عایق ها را بر پایه الاستومر در سایزها و ضخامت های مختلف تولید می کنند که در جهت ذخیره انرژی و صرفه جویی در آن و همچنین کاهش آلودگی صوتی کاربرد بسیاری دارند و هر روز بر اقبال تولیدکنندگان و مصرف کنندگان از این تکنولوژی افزوده می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.